ATLAS DRZEW POLSKI - publikacja na podstawie niniejszej strony
ATLAS DRZEW POLSKI - wydanie 2
Ostatnia
modyfikacja:
2026-05-12
Systematyka:
ROŚLINY / NACZYNIOWE / NASIENNE / OKRYTONASIENNE / (ROSOPSIDA) / POKRZYWOWCE / KONOPIOWATE - MORWOWATE - POKRZYWOWATE - WIĄZOWATE - ...
Licznik odwiedzin:
RODZINA
WIĄZOWATE
(ULMACEAE)
Zawiera:
ok. 150 gatunków
w tym rodzimych w Polsce:
3
Rodzaje:
Wiąz (Ulmus)
Wiązowiec (Celtis)
...


█ Zapraszam na swoją nową stronę Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych (https://www.rpdp.hostingasp.pl), na której znajdą Państwo najbardziej aktualne dane dotyczące rekordowych drzew w Polsce. Strona ma charakter otwarty - każdy może się zarejestrować i po zalogowaniu dodawać do bazy "swoje" drzewa wraz z ich pomiarami oraz zdjęciami. Bez zalogowania program pracuje w trybie "tylko odczyt" - dodawanie wpisów (także ich modyfikacja i usuwanie) nie jest możliwe, jednak bez przeszkód można przeglądać zgromadzone w bazie dane.

  Systematyka 

Rodzina rzędu pokrzywowców (Urticales). Obejmuje kilkanaście rodzajów, w tym około 150 gatunków.
█ W systemie APG II rodzina wiązowatych należy do rzędu różowców (Rosales); rząd pokrzywowców nie istnieje w tym systemie.

  Główni przedstawiciele i ich cechy morfologiczne

Wiąz szypułkowy ←
Najważniejszymi przedstawicielami
wiązowatych w Polsce są trzy rodzime
gatunki wiązów (na zdj. w. szypułkowy).
↓ Na południu Europy występuje
wiązowiec południowy.
Wiązowiec południowy

Rodzina wiązowatych obejmuje głównie drzewa liściaste (w tym duże), rzadziej krzewy. Rośliny te występują przede wszystkim w strefie subtropikalnej i tropikalnej; jednym z wyjątków jest związany ze strefą umiarkowaną półkuli północnej rodzaj wiąz (Ulmus). Wiele gatunków z rodziny wiązowatych jest wykorzystywanych jako drzewa użytkowo-ozdobne, w tym dostarczające cennego drewna. W Polsce najbardziej znanymi przedstawicielami wiązowatych są występujące tu naturalnie trzy gatunki wiązów (Ulmus): szypułkowy (U. laevis), górski (U. glabra) oraz polny (U. minor). Poza tym w uprawie można czasem u nas spotkać gatunki wiązowca (Celtis) i brzostownicy (Zelkova).

Liście wiązowatych są niepodzielone, często o charakterystycznie asymetrycznej nasadzie, ostro i głęboko piłkowane, ustawione skrętolegle na krótkich ogonkach. Zwykle opadają one na zimę, choć występują tu też gatunki zimozielone. Wiązowate to rośliny jednopienne o kwiatach obupłciowych lub żeńskich i obupłciowych, wiatropylnych (rzadziej /częściowo/ owadopylnych). Drobne, nie posiadające korony a tylko sam kielich kwiaty są najczęściej zebrane w wiązki (pęczki) lub wiechowate kwiatostany, rzadziej wyrastają pojedynczo. Owoce mają przeważnie postać małych, błoniasto oskrzydlonych, jednonasiennych orzeszków (np. wiąz), rzadziej mięsistych pestkowców (np. wiązowiec, brzostownica).

Wiąz szypułkowy - liście Wiązowiec południowy - liście Wiąz szypułkowy - kwiaty Wiąz górski - owoce Wiązowiec południowy - owoce
Liście wiązowatych często mają wyraźnie asymetryczną nasadę. Niepozorne, wiatropylne kwiaty są zebrane w pęczkowate kwiatostany.
Owoce to przeważnie małe, błoniasto oskrzydlone orzeszki (np. wiąz), rzadziej mięsiste pestkowce (np. wiązowiec). Na zdjęciach od lewej:
liście wiązu szypułkowego i wiązowca południowego, kwiaty wiązu szypułkowego oraz owoce wiązu górskiego i wiązowca południowego.