Bardzo duża wysokość oraz wyjątkowo okazała, atletyczna sylwetka to jedne z cech wyróżniających topolę białą.

  Pokrój

Bardzo wysokie, potężnie zbudowane drzewo liściaste o majestatycznej sylwetce. Posiada bardzo gruby, nierzadko wielokrotny pień i wysoko sklepioną koronę z ogromnymi, stromo wzniesionymi konarami.

Rozmiary. Wysokość 30-35(40)m. Średnica pnia 1.5-2.25(3)m.
█ Topole białe wraz z szarymi, czarnymi i kanadyjskimi należą do najwyższych i najokazalszych drzew w Polsce.
█ Najwyższa w Europie topola biała rośnie na terenie landu Baden WĂźrttemberg w Niemczech i mierzy 45.4m wysokości (KR, 2011, laser). Jest to najwyższe znane obecnie drzewo rodzaju topola na naszym kontynencie.
█ Jedna z najwyższych topól białych w Polsce rosła do niedawna w Parku Pałacowym w Puławach. Drzewo mierzyło ok. 39.5m wysokości (PG, 2008, klinometr), zanim zostało ścięte w 2011 r. Nieco niższa jest potężna, 38.5m topola biała rosnąca w Żywcu (PG, 2008, laser) Więcej informacji na ten temat - patrz punkt Wybrane okazy.
█ Najgrubszą topolą w Polsce (prawdopodobnie również w Europie!) jest topola biała rosnąca na terenie parku Karpinek w Lesznie. Obwód pnia tego drzewa na wysokości pierśnicy wynosi 10.53m (Φ 3.35m) (PG, 2009), co daje mu 3. miejsce na liście najgrubszych drzew w Polsce. Więcej informacji na temat rekordowych drzew - patrz dodatek Rekordy.

Szczegóły pokroju. Pień osiągający bardzo dużą grubość¹ (pod tym względem topola biała należy w Polsce do ścisłej czołówki!), dość regularnie walcowaty, prosty, na niewielkiej wysokości rozwidlony przeważnie na kilka ogromnych konarów, często wielokrotny (różnica w stosunku do większości innych topól, posiadających prawie zawsze pojedynczy pień - np. t. czarnej, kanadyjskiej, włoskiej, osiki, balsamicznych). Korona średnio szeroka, wysoko sklepiona, zakorąglona, luźna. Konary potężne, niezwykle masywne i grube, długie, proste lub łagodnie wygięte, zwykle bardzo stromo wznoszące się ku górze nawet w dolnej części korony (kolejna różnica w stosunku do topoli czarnej, u której dolne konary są na ogół bardziej rozłożyste). Gałązki długie, średniej grubości, sztywno wyprostowane (nie zwieszają się), w górnej części korony miotlasto wzniesione.
█ Młode topole białe mają bardzo miękki pęd wierzchołkowy. Na ostatnich kilkudziesięciu centymetrach jest on zwykle mocno powyginany, a na końcu często luźno zwisający. Sprawia to duże trudności w mierzeniu wysokości młodych, kilkumetrowych drzewek. Co ciekawe, pędy szczytowe innych topoli, takich jak czarna, kanadyjska, osika czy balsamiczna są wyprostowane i sztywne.
__________________________________
1) Topole białe o pniach przekraczających 1m średnicy występują dość powszechnie. Okazy 1.5-metrowe są spotykane nieco rzadziej, ale też nie należą do unikatów. Wyjątkowo można spotkać drzewa o średnicy pnia nawet powyżej 2.5m.

█ Topola w Januszkowicach. Jedna z najgrubszych i najstarszych topól białych rosła niegdyś we wsi Januszkowice (gmina Brzostek niedaleko Jasła). To 217-letnie drzewo mierzyło 37.7m wysokości i posiadało pień o obwodzie 7.44m (Φ 2.37m). Powyższe dane znalazłem w Wikipedii oraz kilku innych źródłach w inrernecie; wszystkie one zgodnie podawały te same liczby oraz powoływały się na tego samego autora - Cezarego Pacyniaka (autor wielu publikacji, uznawany powszechnie za jeden z największych autorytetów w dziedzinie dendrologii). Nigdzie jednak nie zauważyłem informacji o tym, że drzewo zostało ścięte i to już dość dawno, bo w połowie lat 90. ub. wieku. I tu, wybaczcie, mała osobista dygresja. Otóż zainspirowany w/w enigmatycznymi wzmiankami (nie znalazłem nawet określenia, o które z czterech Januszkowic w Polsce chodzi), nieświadom tego, że pozyskane informacje mogą być już "nieco nieaktualne", 22 kwietnia 2006 r. wyruszyłem wraz z dziewczyną na spotkanie legendy. Po dotarciu na miejsce okazało się, że znalezienie drzewa nie jest wcale proste. Mieszkańcy Januszkowic kojarzyli wprawdzie wielkiego, 600-letniego dęba o nazwie Chrześcijanin, ale z topolą białą szło im już zdecydowanie gorzej. W końcu jednak udało się nam uzyskać informację, że prawdopodobnie chodzi o jedno ze starych, wielkich drzew rosnących w pobliżu kościoła. Drzewa tam rosnące były rzeczywiście bardzo okazałe, jednak nawet najgrubsze z nich (np. ogromna lipa szerokolistna z obwodem pnia ok. 550cm) nie mogły się równać z poszukiwaną topolą białą. Wracaliśmy więc w poczuciu totalnej porażki. I wtedy właśnie przechodząc obok studni Ania zauważyła ogromny, całkowicie już zmurszały i porośnięty mchem pniak. Na początku nie zwróciłem na niego większej uwagi, ponieważ stan tak poważnego rozkładu świadczył o ścięciu drzewa co najmniej kilkanaście lat temu, no a "moja topola biała" powinna przecież według posiadanych przeze mnie informacji mieć się całkiem nieźle. Zauważyłem jednak, że w bezpośredniej bliskości pniaka rośnie duża i dość już wiekowa topola biała. To był trop, który należało sprawdzić. Nazajutrz rano wróciłem więc w to samo miejsce aby dokonać dokładnego pomiaru, zrobić kilka zdjęć i przeprowadzić wywiad środowiskowy. Zacząłem od tego ostatniego. Jedna z miejscowych starszych pań udająca się na niedzielną mszę stwierdziła, że pniak obok studni należał do ściętego kilkanaście lat temu potężnego, starego drzewa, które miejscowi nazywali "białasem" i obok którego dawno temu ona chodziła do szkoły. Bingo - pomyślałem. No bo jakie inne drzewo, poza topolą białą, nazywane białasem może osiągać takie rozmiary? Odpowiedź wydawała się oczywista - żadne. Pozostawało już tylko zweryfikować hipotezę dokładnymi pomiarami. Zanim to jednak zrobiłem, uzyskałem potwierdzenie od proboszcza, który, jak się okazało, osobiście kazał ściąć topolę przed kilkunastoma laty. Według jego relacji wiązało się to z niebezpieczeństwem, jakie dla wiernych stanowiło tak ogromne i wówczas już prawie uschnięte drzewo. Wykonane pomiary, choć z konieczności niezbyt dokładne (pomiar na wys. 40cm i ekstrapolacja), to jednak z dokładnością do kilkudziesięciu cm zgadzały się z podanymi przez Pacyniaka! A więc w końcu ją znalazłem! Niestety spóźniłem się... o kilkanaście lat.

  Kora

Unikalna i niezwykle efektowna kora topoli białej stanowi jej podstawowy znak rozpoznawczy, a zarazem jeden z głównych atutów dekoracyjnych. Wprawdzie na dole pnia i u nasady starych konarów nie wyróżnia się ona niczym specjalnym - jest tam (jasno)szara (czasami z białozielonkawym nalotem) i głęboko spękana (spękania tworzą charakterystyczny dla wielu topól - np. czarnej - rysunek podłużnych, przeplatających się bruzd i listewek), jednak od pewnej wysokości staje się coraz jaśniejsza i bardziej gładka, aż w końcu przyjmuje piękny, srebrzystobiały lub kredowobiały kolor (stąd nazwy t. biała, białodrzew, białas itp.). U niektórych drzew (z domieszką osiki?) biały kolor może być lekko nasycony szarym lub zielonkawym odcieniem. Kora młodych drzew jest matowo popielatoszara (ciemniejsza!) i gładka, po niedługim jednak czasie pokrywa się ona drobnymi, ciemnoszarymi, kreskowatymi lub kropkowatymi przetchlinkami.
█ Kora jest jednym z elementów, po których można próbować odróżnić topolę białą od podobnej do niej topoli szarej. W przypadku tej ostatniej kora jest ciemniejsza i raczej szara niż srebrzystobiała. Kryterium to jednak jest dość płynne i powinno być stosowane jedynie jako uzupełnienie przy porównywaniu liści.
█ Kora topoli białej przypomina na pierwszy rzut oka kredowobiałą korę brzozy. Przyglądając się dokładniej można jednak stwierdzić pewną różnicę nie tylko w strukturze, ale też w odcieniu i połysku.

  Liście

Blaszkowate, pojedyncze. Kształt i wielkość blaszki zmienne, dodatkowo liście na długopędach wyraźnie inne niż krótkopędowe. Liście długopędowe dosyć duże - długości 6-10cm (na silnych pędach odroślowych mogą one osiągać znacznie większe rozmiary - nawet ponad 15cm), w obrysie trójkątne do jajowatych z 3-5 głębokimi, ostro wykrojonymi klapami, na brzegu nieregularnie, grubo i tępo ząbkowane, wraz z ogonkami przez cały okres wegetacji pokryte od spodu śnieżnobiałym, bardzo gęstym, nieco gumowatym w dotyku kutnerem (młode liście, podobnie jak pąki i młode pędy, przez pewien czas także z góry pokryte takim kutnerem). Liście na krótkopędach nieco mniejsze i bardziej wydłużone, eliptyczne lub jajowate, bezklapowe, na brzegu falisto, tępo ząbkowane, od spodu pokryte szarym, krótkim i rzadkim owłosieniem, które inaczej niż w przypadku liści długopędowych szybko zanika (liście łysieją). Blaszka liści zarówno długo- jak i krótkopędowych z góry błyszcząco ciemnozielona. Ustawienie: skrętoległe na dość długich, 3-5cm ogonkach, które w przypadku liści długopędowych są trwale pokryte śnieżnobiałym kutnerem. Okres występowania: IV-X/XI. Liście rozwijają się w drugiej połowie kwietnia (po przekwitnięciu kwiatów). Jesienią przebarwiają się na kolory od żółtego do pomarańczowoczerwonego (zwykle najpierw zaczynają się przebarwiać liście krótkopędowe). Są jednymi z później opadających wśród topól.
█ Długopędowe liście stanowią najlepsze praktyczne kryterium odróżnienia topoli białej od bardzo do niej podobnej topoli szarej. W przypadku tej ostatniej liście z długopędów prawie nie różnią się od krótkopędowych; w szczególności ani jedne ani drugie nie posiadają ostrych i głębokich klap, a owłosienie ich spodniej strony jest szare, rzadkie i nietrwałe. Różnice w ubarwieniu i strukturze kory są mniejsze i bardziej trudne do precyzyjnego zdefiniowania, a poza tym cechy te wykazują dużą zmienność w ramach poszczególnych gatunków. Najpewniejsze wyniki w oznaczaniu daje oczywiście połączenie obu kryteriów.

	Topole wytwarzają ogromne ilości owoców. Po oderwaniu tworzą one dobrze znany, unoszący się w powietrzu puch nasienny.

  Owoce i nasiona

Wytwarzane w ogromnych ilościach bardzo drobne, suche, wielonasienne torebki otwierające się (pękające) dwiema lub więcej klapkami. Są zebrane w niezwykle puszyste, białe, kotkowate owocostany przypominające watę. Nasiona z pęczkami gęstych włosków tworzą roznoszony przez wiatr puch nasienny. Okres dojrzewania owoców: V. Puszyste owocostany zaczynają opadać przed połową maja.
█ Topole wraz z wierzbami i wiązami należą do drzew, których owoce dojrzewają najwcześniej.
█ Topola biała na otwartej przestrzeni zaczyna owocować w wieku 10-15 lat, w zwartym drzewostanie - po 20. roku życia.
█ Na zamieszkałych terenach częściej sadzi się osobniki męskie. Wynika to z uciążliwości powodowanej obfitym rozsiewaniem nasiennego puchu przez żeńskie drzewa.

  Drewno

Biel i twardziel słabo zróżnicowane. Biel wąski, żółtawobiały, twardziel szeroka, w stanie świeżym żółta lub żółtobrązowa, po pewnym czasie ciemniejąca do brązowej. Ciężar właściwy przy wilgotności 15% - ok. 460 kg/m³. Drewno ma dość jednorodną, prosto- i długowłóknistą strukturę, zawiera bardzo dużo wody, jest miękkie i stosunkowo nietrwałe (szybko ulega rozkładowi, dodatkowo pnie starych drzew są często wypróchniałe); wszystko to powoduje, że nie przedstawia ono zbyt wielkiej wartości w przemyśle meblowym czy budownictwie, ze względu jednak na swoją lekkość i plastyczność (dobrze się modeluje) a przy tym stosunkowo dużą wytrzymałość i odporność na zużycie, znajduje zastosowanie w wielu innych branżach, np. w papiernictwie, do produkcji skrzynek i opakowań, desek kreślarskich, zapałek itp. Jest też czasami stosowane jako opał.