Bukowate to wyłącznie rośliny drzewiaste. Obok krzewów oraz małych i średnich drzew liściastych występują tu wspomniane wyżej ogromne, potężnie zbudowane drzewa, takie jak dęby i buki. Ustawione skrętolegle liście bukowatych są pojedyncze, a kształt ich blaszki jest zróżnicowany. W większości przypadków opadają one na zimę, choć występuje też spora ilość gatunków zimozielonych (np. niektóre dęby). Bukowate są roślinami jednopiennymi o kwiatach rozdzielnopłciowych i wiatropylnych (z wyj. owadopylnych kwiatów kasztana oraz niektórych gatunków pochodzących z tropików). Niepozorne kwiaty posiadają pojedynczy, 4-6 krotny okwiat i są przeważnie zebrane kotkowate, kłosowate lub główkowate kwiatostany (oddzielne - męskie i żeńskie). Owocem jest 1-nasienny (rzadziej 2- lub 3-nasienny), bezbielmowy orzech osadzony w różnie wykształconej, ale zwykle zdrewniałej okrywie (u dębów miseczkowatej, u buków - czteroklapowej). Do najbardziej znanych należą niewątpliwie owoce dębów, czyli tzw. "żołędzie" - owalne orzechy osadzone w charakterystycznych, talerzykowatych miseczkach. Nieco inne owoce tworzą buki. Mają one postać trójgraniastych orzeszków osłoniętych kolczastymi okrywami (tzw. "bukiew"). Jeszcze inne są owoce kasztanów. Znacznie większe, okryte kolczastą osłoną, zawierają wewnątrz wielkie, brązowe nasiono z kolistym znamieniem, przypominające nasiona kasztanowca zwyczajnego (czyli znane wszystkim tzw. "kasztany"). Owoce bukowatych dojrzewają w pierwszym lub drugim roku.
Na zdjęciach obok kolejno: liście buka zwyczajnego, dębu czerwonego i kasztana jadalnego, kwiatostany buka zwyczajnego, dębu szypułkowego i kasztana jadalnego oraz owoce buka zwyczajnego, dębu szypułkowego i kasztana jadalnego.