Osiągająca nawet ponad 20m wysokości leszczyna turecka stanowi wyjątek w ramach swojego zdominowanego przez krzewy rodzaju. Jest to średniej wielkości (rzadziej duże) drzewo liściaste o prostym, często wielokrotnym pniu i gęstej, regularnie stożkowatej koronie. Poza rozmiarami leszczyna turecka wyróżnia się charakterystycznymi orzechami laskowymi, których okrywy są mocno postrzępione na długie i cienkie "frędzle". Gatunek został sprowadzony do Polski z południowej Europy. Na razie jest u nas dość rzadko uprawiany.

Jeden z częściej uprawianych w Polsce obcych gatunków leszczyny, mimo to dość rzadko spotykany.

  Występowanie / Zastosowanie

Zasięg. Południowo-wschodnia Europa, Azja Mniejsza. Biotop. Górskie ciepłe lasy liściaste (często z dębami), zarośla śródpolne. Preferencje. Gatunek ciepło- (czasem może przemarzać w południowo-wschodniej Polsce) i światłolubny (bardziej niż l. pospolita), odporny na suszę i zanieczyszczenia powierza. Dobrze sprawdza się jako drzewo miejskie. Długość życia i tempo wzrostu. Drzewo o średniej długości życia, średnio szybko rosnące. Osiąga wiek 200-250(300) lat. Zastosowanie. Drzewo głównie ozdobne, sadzone jako przydrożne, parkowe, ogrodowe itp., rzadziej w celu pozyskiwania orzechów laskowych.

  Pokrój / Korzenie

Pokrój. Średniej wielkości (rzadziej duże) drzewo liściaste o regularnie stożkowatej koronie. Jest drugim (po C. chinensis) największym przedstawicielem rodzaju leszczyna.
Rozmiary. Wysokość 15-20(30)m. Średnica pnia 0.5-0.75(1)m.
█ Sporadycznie zdarzają się drzewa znacznie większe - nawet o wysokości 30m i 1.5m średnicy pnia! Jak podaje strona Monumental Trees, najwyższa notowana obecnie w Europie leszczyna turecka rośnie w Deventer w Holandii i mierzy 23.4m wysokości (LG, 2010, laser); odpowiedni rekord obwodu pnia, równy 2.97m (φ 0.95m), należy do drzewa rosnącego w Amsterdamie. Więcej informacji na temat rekordowych drzew - patrz dodatek Rekordy.
Szczegóły pokroju. Pień prosty, często widoczny do samego wierzchołka, czasem wielokrotny. Korona gęsta, przez długi czas symetrycznie stożkowata z wyraźnie zaznaczonym wierzchołkiem, u starych drzew szersza i na szczycie lekko zaokrąglona.
System korzeniowy sercowaty, z nielicznymi sięgającymi głęboko korzeniami głównymi i licznymi znajdującymi się płytko pod powierzchnią ziemi, delikatnymi i cienkimi korzeniami bocznymi. Nie tworzy odrośli.

↑ Pąki leszczyny tureckiej są jajowate i brązowe. → Młode pędy jeszcze w tym samym roku pokrywają się jasnoszarą warstwą korka.   Kora / Pędy i pąki Kora ciemnoszara, głęboko tarczkowato spękana. Młode pędy początkowo zielonkawobrązowe i gęsto gruczołkowato owłosione, bardzo szybko stają się jasnoszare i korkowacieją. Pąki jajowate, (zielonkawo)brązowe, gładkie, boczne odstajace od gałązek. █ Warstwa jasnoszarego korka tworzy się już na rocznych gałązkach! → W odróżnieniu od leszczyny pospolitej, kora leszczyny tureckiej jest głęboko spękana.

Kwiatost. męskie (←) i kwiaty żeńskie (↓) leszczyny tureckiej są prawie identyczne jak u pospolitej.   Liście / Kwiaty Liście blaszkowate, pojedyncze, podobne jak u leszczyny pospolitej jednak nieco większe (osiągają 7-15cm długości) i wyraźniej wrębne, nieco ciemniejsze i bardziej błyszczące (bo prawie nagie). Ustawienie: skrętoległe na 2-5cm ogonkach (dłuższych niż u leszczyny pospolitej). Okres występowania: IV-X/XI. Liście rozwijają się w drugiej połowie kwietnia. Jesienią przebarwiają się na żółtawobrązowo. █ Często (zwł. w okresach upałów i suszy) liście w zewnętrznych częściach korony zwijają się rynienkowato. Ma to celu zmniejszenie ich nagrzewania się oraz ograniczenie zjawiska transpiracji. Kwiaty jak u leszczyny pospolitej.

  Owoce i nasiona / Drewno

Owoce. Orzechy zebrane w pęczki po 3-8 sztuk, podobne jak u leszczyny pospolitej, jednak nieco większe (do 2cm), bardziej spłaszczone i posiadające niezwykle charakterystyczne, długie i cienkie, frędzelkowate, sztywno owłosione okrywy, których rozwidlone końce wystają znacznie poza koniec orzecha. Nasiona jadalne, bardzo pożywne i smaczne, jednak nieco mniejsze niż u leszczyny pospolitej, a dodatkowo okryte grubą (do 3mm) i trudną do rozłupania skorupą, w odróżnieniu od orzechów laskowych l. pospolitej nie mają większego przemysłowego znaczenia. Okres dojrzewania owoców: VIII-IX (nieco wcześniej niż u l. pospolitej). █ Drzewo zaczyna owocować zwykle już w wieku kilkunastu lat. Drewno. Posiada jasnobrązowy biel i nieco ciemniejszą, brązową twardziel, jest bezsłojowe, twarde i trwałe, sprężyste. Używane m.in. w budownictwie oraz w przemyśle meblarskim, nadaje się do toczenia.

↑ Młode orzechy są szczelnie zamknięte w długich, frędzlowatych, szczeciniasto owłosionych osłonach.

← / ↑ Orzechy leszczyny tureckiej posiadają długie i cienkie, frędzelkowate okrywy. Ich skorupa jest znacznie grubsza niż u leszczyny pospolitej.

  Galeria zdjęć

Zobacz galerię...

Początek strony

MOJEDRZEWA.PL

Copyright © 2006-2012 by Piotr Gach

Twoja wyszukiwarka

Zobacz też:
Tomasz Niechoda, Janusz Korbel -
Drzewa Białowieskiego Parku Narodowego
Fundacja Stary Las
Elitarny Katalog Stron
Darmowy katalog stron www - dodaj stronę - linki
Łódzkie Obywatelskie Forum Ekologiczne