Ostatnia
modyfikacja:
2011-11-26
Systematyka:
ROŚLINY / NACZYNIOWE / NASIENNE / OKRYTONASIENNE / JEDNOLIŚCIENNE / MAGNOLIOWE / (ROSOPSIDA) / (RANUNCULOPSIDA) / (PIPEROPSIDA)
Licznik odwiedzin:
Na Ziemi od:
~130 mln lat
KLASA
MAGNOLIOWE
(MAGNOLIOPSIDA)
Zawiera:
ok.
12 tysięcy
gatunków

Cechy charakterystyczne:
Prymitywna budowa kwiatów
(m.in. identyczność płatków korony i działek kielicha ułożonych spiralnie
na wydłużonym dnie kwiatowym).
 

  Systematyka 

Trzecia pod względem wielkości, po Rosopsida i Liliopsida, klasa należąca do gromady roślin okrytozalążkowych (Magnoliophyta) i jedna z czterech nowych klas powstałych w wyniku podziału dawnej klasy dwuliściennych (Dicotyledones). Obejmuje około 12 tysięcy gatunków zgrupowanych w trzydziestu kilku rodzinach.
█ W systemie Cronquista gromada okrytonasiennych dzieliła się na dwie klasy: jedno- i dwuliścienne. System Reveala pozostawia klasę jednoliściennych (Liliopsida), natomiast dawna klasa dwuliściennych (Dicotyledones) rozpada się w nim na cztery nowe klasy. Jedną z nich jest właśnie klasa magnoliowych (Magnoliopsida).

Magnoliowe są uważane za najstarsze i najprymitywniejsze rośliny okrytozalążkowe, dlatego czasami nazywa się je również pierwotnymi okrytozalążkowymi. Rośliny tego typu pojawiły się na Ziemi w okresie kredy (140-66 mln lat p.n.e.).



  Główni przedstawiciele i ich cechy morfologiczne

Głównym wyróżnikiem klasy magnoliowych, podobnie zresztą jak trzech pozostałych klas powstałych z podziału dawnej klasy dwuliściennych, jest posiadanie przez zarodek rośliny dwóch liścieni. Cecha ta oraz inne właściwości charakterystyczne dla roślin dwuliściennych zostały opisane przy okazji omawiania klasy Rosopsida. W tym miejscu bardziej interesujące wydaje się pytanie, co tak bardzo wyróżnia rośliny wchodzące w skład magnoliowych, że wydzielono dla nich oddzielną klasę.

Spośród roślin okrytonasiennych magnoliowe wyróżniają się głównie kwiatami.
Kwiaty te, zazwyczaj (bardzo) duże i atrakcyjne, są równocześnie uważane
za jedne z najprymitywniejszych wśród roślin okrytozalążkowych.
Cechuje je identyczność płatków korony i działek kielicha (które wspólnie są określane
mianem listków okwiatu) oraz spiralne ustawienie wszystkich części.

Rośliny należące do klasy magnoliowych to w większości niewielkie drzewa liściaste oraz krzewy (w tym pnącza), rzadziej większe drzewa i rośliny zielne. Ich obszar występowania jest obecnie mocno ograniczony w porównaniu do klasy Rosopsida. Do najbardziej znanych w Polsce drzewiastych przedstawicieli magnoliowych należą gatunki magnolii (Magnolia) oraz tulipanowiec amerykański (Liriodendron tulipifera). Z innych ciekawych drzew można wymienić gatunki cynamonowca (Cinnamomum), anyżu (Illicium), muszkatołowca (Myristica) oraz wawrzynu (np. wawrzyn szlachetny czyli tzw. drzewo laurowe - Laurus nobilis).

Liście magnoliowych są zwykle niepodzielone, skórzaste, ustawione naprzemianlegle i zimotrwałe (wyjątkami są m.in. tulipanowiec amerykański i magnolia wielkokwiatowa - drzewa posiadające liście opadające na zimę). Magnoliowe są roślinami o kwiatach obupłciowych i najczęściej owadopylnych (ich pozostałe cechy zostały opisane w ramce). b>Owoce mają budowę zależną od niższych jednostek systematycznych. Nasiona roślin należących do klasy magnoliowych, jako wyodrębnionej z dawnej klasy dwuliściennych, zawierają oczywiście zarodek z dwoma liścieniami.