Jedna z dwóch rodzin rzędu cyprysowców (Cupressales). Obejmuje 10 rodzajów, w tym tylko około 15 gatunków. Wszystkie gatunki należące do rodziny cypryśnikowatych mają obecnie charakter reliktowy.
█ W systemie APG II rząd cyprysowców (Cupressales) nie istnieje, a jego rodziny - w tym rodzina cypryśnikowatych (Taxodiaceae) - są umieszczone w rzędzie sosnowców (Pinales).

Najbardziej typowym przedstawicielem rodziny cypryśnikowatych jest cypryśnik błotny (Taxodium distichum). Na zdjęciu po prawej stronie charakterystyczne dla tego drzewa pneumatofory. Cypryśnikowate to w większości duże, zimozielone drzewa iglaste. Należy tu kilka absolutnie niezwykłych gatunków, m.in.: sekwoja wieczniezielona (Sequoia sempervirens), mamutowiec olbrzymi (Sequoiadendron giganteum) oraz metasekwoja chińska (Metasequoia glyptostroboides). Osobniki pierwszego z wymienionych gatunków - sekwoi wieczniezielonej - osiągają ponad 115m wysokości i są najwyższymi organizmami, jakie kiedykolwiek żyły na ziemi. Z kolei nieco niższe od sekwoi, jednak masywniej zbudowane mamutowce olbrzymie należą do najpotężniejszych drzew świata; średnica ich pnia może dochodzić do 10m, a całkowita masa może przekraczać nawet 1000 ton! O ile sekwoja i mamutowiec mogą się pochwalić wyjątkowymi rozmiarami, to atutem metasekwoi chińskiej jest prehistoria. Drzewo to, określane mianem żywej skamieliny, jest jednym z najbardziej prymitywnych występujących obecnie na ziemi drzew, a co więcej, jego żyjące osobniki zostały odkryte dopiero po odnalezieniu kopalnych szczątków. Także główny przedstawiciel cypryśnikowatych - cypryśnik błotny - posiada pewną niezwykłą właściwość, mianowicie tworzy on wyrastające pionowo nad powierzchnię ziemi tzw. pneumatofory, inaczej "korzenie oddechowe" lub "korzenie powietrzne". W Polsce brak rodzimych gatunków należących do rodziny cypryśnikowatych (choć w mezozoiku na terenie Polski rosły cypryśniki i metasekwoje), a najczęściej uprawiane są tu metasekwoja chińska i cypryśnik błotny.

Rodzina cypryśnikowatych posiada nieliczne i słabe cechy wspólne. Jak już wcześniej nadmieniono, w jej skład wchodzą średnie oraz duże drzewa iglaste. Do tej ostatniej grupy należą wspomniane sekwoje wieczniezielone oraz mamutowce olbrzymie - najwyższe i najpotężniejsze organizmy, jakie kiedykolwiek żyły na ziemi. Igły cypryśnikowatych mają postać klasycznych (np. cypryśnik, metasekwoja, sekwoja) lub łuskowato-szydlastych (np. mamutowiec) szpilek albo łusek. U cypryśnika błotnego i metasekwoi chińskiej opadają one na zimę wraz z krótkopedami, u pozostałych gatunków są zimotrwałe. Cyprysnikowate to wyłącznie rośliny jednopienne o kwiatach rozdzielnopłciowych i wiatropylnych. Kwiaty męskie tworzą niewielkie kwiatostany (szyszeczki), które po wyczerpaniu pyłku opadają. Żeńskie szyszeczki składają się ze zrośniętych ze sobą łusek wspierających i nasiennych; te ostatnie zawierają na swojej powierzchni 2-9 zalążków. Po zapyleniu łuski szyszeczek rozrastają się i twardnieją. W ten sposób tworzą się szyszki będące odpowiednikami owoców, których cypryśnikowate, jako rośliny nagonasienne, nie tworzą. Szyszki cypryśnikowatych są małe (dużo mniejsze niż u sosnowatych) i mają w przybliżeniu kulisty kształt. Składają się one z niewielu zdrewniałych, najczęściej ułożonych spiralnie, tarczkowatych łusek.

Początek strony

MOJEDRZEWA.PL

Copyright © 2006-2012 by Piotr Gach

Twoja wyszukiwarka

Zobacz też:
Tomasz Niechoda, Janusz Korbel -
Drzewa Białowieskiego Parku Narodowego
Fundacja Stary Las
Elitarny Katalog Stron
Darmowy katalog stron www - dodaj stronę - linki
Łódzkie Obywatelskie Forum Ekologiczne